Panenka. Nazwisko na wieki, strzał na zawsze

Dwadzieścia czerwca 1976 roku na stadionie w Belgradzie zapisał się na kartach historii piłki nożnej. Antonín Panenka, czeski pomocnik, podchodził do jedenastki w finale mistrzostw Europy między Czechosłowacją a Niemcami Zachodnimi. Moment był decydujący – jego trafienie miało dać zwycięstwo reprezentacji Czechosłowacji.

Panenka znany był ze spokoju na boisku i błyskotliwości w wykonywaniu wybiegu. Jednak nikt się nie spodziewał, co za chwilę zobaczy stadion i cały świat. Zawodnik podszedł do piłki, i zamiast uderzenia siłą, wykonał czysty, lekki łuk. Piłka leciała wysoko, jakby bez pośpiechu, prosto nad bramkarza Sepp Maiera. Niepewni kibice wstrzymali oddech. Piłka przeszła idealnie – w sam środek bramki. Niemcy bez szans.

Czechosłowacja wygrała 5:3 po rzutach karnych, a nazwisko Panenki przeszło do legendy światowego futbolu. Od tamtego momentu każdy strzał wykonywany w taki sposób – z celowym opóźnieniem, łukiem nad bramkarzem – określa się mianem "panenki" lub "panenka kick". To zaszczytne miejsce w słowniku piłkarskim, które przypada bardzo niewielu zawodnikom.

Przez pół wieku inni gracze próbowali naśladować genialny pomysł Panenki. Nieraz się to udawało spektakularnie, czasami kończyło się wstydliwą wpadką, kiedy bramkarz pozostawał nieruchomy, czekając tylko na prostą dystrybucję. Ale sukcesy – o ile rzeczywiście się zdarzały – zawsze pamiętały nazwisko twórcy tego zagrania.

Antonín Panenka grał przez wiele lat dla Bohemians Praga i czechosłowackiej reprezentacji. Mistrzostwa Europy w 1976 roku pozostały jego największym osiągnięciem jako piłkarza. Nie zdobył wielu pucharów ani prestiżowych trofeów, ale jedno, pojedyncze uderzenie piłki sprawiło, że jego imię znane jest każdemu kibicowi na świecie. Niewielu zawodnikom w historii sportu udało się osiągnąć taką nieśmiertelność – żeby całą technikę nazwać własnym imieniem.